10 Nisan 1928 Laiklik günü

10 Nisan 1928 Cumhuriyet tarihinin en önemli dönemeçlerinden, dönüm noktalarından biridir.

9 Nisan 1928’de, İsmet Paşa ve 120 arkadaşının verdiği kanun teklifi ile 1924 Anayasası’nın 2. maddesi (“Türkiye Devleti’nin dini İslam’dır, Resmi Dili Türkçe’dir, Makamı Ankara şehridir”) değiştirilerek cümleden “İslam dini” çıkartılıyordu.

Yine 16. maddedeki, milletvekillerinin ve 38. maddedeki cumhurbaşkanının yemininden “Vallahi” kelimesi çıkartılıyordu. Aynı şekilde 26. madde (din işlerinin düzenlenmesinin TBMM’nin görevleri arasında sayılması) da kanun metninden çıkartılıyordu.

9 Nisan 1928’de 1924 Anayasası’nın bu dört maddesinde yapılan değişiklik 264 üyenin oy birliği ile (1220 sayılı yasa) kabul edildi ve bu değişiklikler 10 Nisan 1928 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

5 Şubat 1937’de bir adım daha atılarak laiklik ilkesi Anayasa’ya girdi. Laiklik ilkesi ile başı hoş olmayanlar, Avrupa ve ABD laikliklerinde Diyanet İşleri Başkanlığı türünden, dini devletin denetlemesine aracılık eden kurumlar bulunmadığını ileri sürerler. Bunlara göre Türkiye’nin gerçekten laik olması için Diyanet İşleri Başkanlığı kaldırılmalı ve din işleri ile camilerin yönetimi cemaatlere (tarikatlara) bırakılmalıdır.

Laikliğin tepki, etki ve yöntemleri toplumların dinlerine, gelenek ve törelerine göre değişmek zorundadır. Hıristiyanlık’ta bir Papalık kurumu olduğu ve 1789’dan itibaren Hıristiyanlık yavaş yavaş siyaset alanından çekildiği için, sorun, devlet ile kilise arasındaki uzlaşma ile çözümlenmiştir.

İslam dini, yapısal olarak derebeyliklerden oluşmuştur. İslam’ın bu derebeylikleri denetleyecek, disiplin altına alacak bir üst kuruluşu bulunamamaktadır. Halifelik bile bunu yapmayı başaramamıştır. Bu nedenle Diyanet İşleri Başkanlığı devam etmek zorundadır.(Ö.İnce’ den)

Bunları da beğenebilirsiniz:

Bir Cevap Yazın